Τριγμούς στον ευρωπαϊκό – και κατ’ επέκταση στον ελληνικό – αγροτικό τομέα προκαλεί η έγκριση της εμπορικής συμφωνίας μεταξύ Ευρωπαϊκή Ένωση και Mercosur, που εγκρίθηκε σε κρίσιμη ψηφοφορία από τους εκπροσώπους των κρατών-μελών την Παρασκευή 9 Ιανουαρίου.
Η συμφωνία προβλέπει την κατάργηση δασμών στο ενενήντα ένα τοις εκατό των προϊόντων που διακινούνται μεταξύ της ΕΕ και των χωρών της Mercosur – Βραζιλία, Αργεντινή, Ουρουγουάη και Παραγουάη – δημιουργώντας μια ενιαία αγορά επτακοσίων ογδόντα εκατομμυρίων καταναλωτών.
Όμως, πέρα από τη θεωρία των αριθμών, η πραγματικότητα που διαμορφώνεται στο πεδίο προκαλεί έντονη ανησυχία.
«Προδοσία της ευρωπαϊκής γεωργίας»
Το European Milk Board χαρακτηρίζει την έγκριση της συμφωνίας «προδοσία της γεωργίας της ΕΕ» και «μετωπική επίθεση» στον πρωτογενή τομέα.
Σύμφωνα με το EMB, η συμφωνία:
- Συμπιέζει δραματικά τα αγροτικά εισοδήματα
- Οδηγεί σε κατάρρευση των τιμών παραγωγού
- Εξαναγκάζει τους Ευρωπαίους – και Έλληνες – αγρότες σε άνισο ανταγωνισμό με προϊόντα που παράγονται με πολύ χαμηλότερα κοινωνικά, περιβαλλοντικά και υγειονομικά πρότυπα
Η κατάσταση, προειδοποιεί το EMB, είναι ήδη οριακή, ιδίως στον γαλακτοκομικό τομέα, ενώ ζητά άμεση ενεργοποίηση μηχανισμών περιορισμού της παραγωγής.
Η συμφωνία προβλέπει ανώτατα όρια εισαγωγών με μειωμένους δασμούς, τα οποία όμως αρκούν για να πλήξουν καίριους τομείς:
βοδινό κρέας, πουλερικά, χοιρινό, ζάχαρη, καλαμπόκι, μέλι και αιθανόλη.
Οι Ευρωπαίοι παραγωγοί καλούνται να ανταγωνιστούν προϊόντα που παράγονται με φυτοφάρμακα απαγορευμένα στην ΕΕ, χαλαρούς ελέγχους και χαμηλό κόστος εργασίας. Ενδεικτικό είναι ότι δεκάδες δραστικές ουσίες που χρησιμοποιούνται στη ζαχαροκάλαμο και στο καλαμπόκι στη Mercosur έχουν απαγορευτεί στην Ευρώπη.
Υγειονομικοί και περιβαλλοντικοί κίνδυνοι
Ανησυχία προκαλούν και τα στοιχεία της DG SANTE, που καταγράφουν σοβαρές ελλείψεις στη Βραζιλία στην επιτήρηση της γρίπης των πτηνών, υποαναφορά κρουσμάτων και χρήση απαγορευμένων μεθόδων απολύμανσης.
Παράλληλα, η έλλειψη πλήρους ιχνηλασιμότητας στο βοδινό κρέας εντείνει τους φόβους για προϊόντα που συνδέονται με αποψίλωση δασών. Οι περιβαλλοντικές ρήτρες της συμφωνίας χαρακτηρίζονται ανεπαρκείς και χωρίς ουσιαστικές κυρώσεις.
Σοβαρά είναι και τα ζητήματα εργασιακών δικαιωμάτων. Σύμφωνα με τον ITUC, σχεδόν όλες οι χώρες της Mercosur παραβιάζουν βασικά εργασιακά δικαιώματα, με καταγεγραμμένες περιπτώσεις παιδικής και καταναγκαστικής εργασίας.
Έλληνες αγρότες στο στόχαστρο
Παρά τις διαβεβαιώσεις της Κομισιόν για οφέλη στην ελληνική οικονομία, οι κίνδυνοι για τους Έλληνες παραγωγούς είναι άμεσοι.
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί το καθεστώς της φέτας, καθώς η συμφωνία επιτρέπει τη χρήση του όρου σε χώρες της Mercosur για μεταβατική περίοδο, υπονομεύοντας ένα εμβληματικό προϊόν της ελληνικής αγροδιατροφής.
Το μήνυμα προς τον αγροτικό κόσμο είναι σαφές: αν η συμφωνία εφαρμοστεί, οι συνέπειες κινδυνεύουν να είναι μη αναστρέψιμες, απειλώντας τη βιωσιμότητα της ευρωπαϊκής – και ελληνικής – γεωργίας.
EU – Mercosur: The trade deal threatening European and Greek agriculture
Ninety-one percent tariff elimination – Farmers, environment and public health at risk
The approval of the trade agreement between the European Union and Mercosur is sending shockwaves through Europe’s agricultural sector, with particularly severe implications for Greece.
Approved in a critical vote on Friday, January 9, the agreement removes tariffs on ninety-one percent of goods traded between the EU and Mercosur countries – Brazil, Argentina, Uruguay and Paraguay – creating a market of seven hundred and eighty million consumers.
Beyond the headline numbers, critics warn that the real-world impact could be devastating.
“A betrayal of European agriculture”
The European Milk Board describes the agreement as a “betrayal” and a direct assault on Europe’s primary sector.
According to the EMB, the deal:
- Destroys farm incomes
- Forces producer prices downward
- Pushes European farmers into unfair competition with imports produced under far lower environmental, health and labor standards
Health, environmental and labor risks
EU health authorities have flagged serious shortcomings in animal-health controls in Brazil, while environmental groups warn of increased deforestation linked to beef production.
Labor organizations point to widespread violations of workers’ rights, including forced and child labor, creating a race to the bottom that undermines European standards.
Greek farmers under pressure
Despite claims of export opportunities, Greek farmers face mounting risks. The temporary use of the name “Feta” in Mercosur countries weakens one of Greece’s most iconic products, while cheaper imports threaten domestic production.
As agricultural organizations warn, once implemented, the consequences of the EU–Mercosur agreement may prove irreversible – turning the deal into a potential tombstone for European and Greek agriculture.
