@nikoskarabasis Αν αυτό το θέμα σε τάραξε, δεν είσαι μόνος. Αν ένιωσες άβολα, σκέψου γιατί. Αν διαφωνείς, πες το καθαρά. Κάνε like για να μη χαθεί αυτή η συζήτηση. Ακολούθησε για να συνεχίσουμε εκεί που άλλοι σωπαίνουν. Κοινοποίησε το βίντεο σε όποιον πιστεύει ότι «τίποτα δεν είναι πια ιερό». Γράψε στα σχόλια: πρόκληση ή φτώχεια σκέψης; 🌐🔗 nikoskarabasis.gr | The TRUTH NetWork | By the Power of Signature 💬 ❓ Πότε η πρόκληση έγινε υποκατάστατο σκέψης; ❓ Και πότε η αγανάκτηση έγινε άλλοθι για βία; 👇👇👇 🔥 #ΗΑλήθειαΔενΣβήνεται #TheTruthNetwork #Κοινωνία #Πολιτισμός #Τέχνη #Πίστη #Ιερό #Χριστός #Παναγία #Αντισυστημικό #ΕλευθερίαΈκφρασης #Όρια #Βία #Σιωπή #Ευθύνη #ΚρίσηΝοήματος #KarabasisReports
♬ original sound – nikos karabasis
Τις τελευταίες ημέρες, στην Κύπρο, εκτυλίχθηκε ένα γεγονός που παρουσιάστηκε επιφανειακά ως «σύγκρουση γύρω από την τέχνη».
Στην πραγματικότητα, όμως, αποκάλυψε ένα πολύ βαθύτερο πολιτισμικό αδιέξοδο.
Στην Πάφο εγκαινιάστηκε η έκθεση του ζωγράφου Γιώργου Γαβριήλ, με τίτλο Anti-Systemic Art, στην Blue Iris Gallery.
Στα έργα περιλαμβάνονταν απεικονίσεις του Χριστού και της Παναγίας σε σεξουαλικοποιημένα, ερωτικά ή ειρωνικά συμφραζόμενα, στο πλαίσιο μιας δήθεν «αντισυστημικής» εικαστικής γλώσσας.
Η έκθεση λειτούργησε ελάχιστες ώρες.
Πολιτικές παρεμβάσεις – με αιχμή κόμματα της ακροδεξιάς, αλλά όχι μόνο – δημόσιες καταγγελίες περί βλασφημίας, έντονες αντιδράσεις στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και απειλές προς τον ιδιοκτήτη της γκαλερί οδήγησαν στην απόσυρσή της.
Ο ίδιος ο καλλιτέχνης κατήγγειλε κλίμα εκφοβισμού.
Ανέφερε ότι τρίτοι κατέβασαν έργα κατά τα εγκαίνια.
Και διευκρίνισε πως ορισμένες εικόνες που κυκλοφόρησαν – ιδίως ένα έντονα φορτισμένο κολάζ – δεν αποτελούσαν αυτούσια έργα του, αλλά συνθέσεις τρίτων, στις οποίες προστέθηκαν πολιτικά πρόσωπα και χρησιμοποιήθηκαν ως όπλο δημόσιας στοχοποίησης.
Λίγες ημέρες αργότερα, η υπόθεση κλιμακώθηκε.
Με επίθεση και εκρηκτικό μηχανισμό στο σπίτι του καλλιτέχνη.
Ένα γεγονός απολύτως καταδικαστέο.
Και ταυτόχρονα, η σφραγίδα ενός σκηνικού γενικευμένης αποσύνθεσης: τέχνη, πολιτική, πίστη και βία συμπλέχθηκαν, χωρίς κανέναν λόγο να κατορθώνει να σταθεί όρθιος.
Από εδώ και πέρα, όμως, το ζήτημα παύει να είναι νομικό ή αστυνομικό.
Δεν είναι καν αισθητικό.
Το πραγματικό ερώτημα είναι άλλο:
Γιατί, για ακόμη μία φορά, ο Χριστός και η Παναγία αναδείχθηκαν στο κατεξοχήν πεδίο «αντισυστημικής» πρόκλησης;
Γιατί το ιερό λειτουργεί ως το πιο ασφαλές δυνατό υλικό ρήξης.
Η απάντηση είναι πολιτικά δυσάρεστη, αλλά σαφής:
επειδή δεν κοστίζει τίποτα.
Η πρόκληση που στρέφεται εναντίον των χριστιανικών μορφών δεν απειλεί καμία πραγματική δομή εξουσίας.
Κανέναν μηχανισμό κυριαρχίας.
Κανένα οικονομικό ή γεωπολιτικό συμφέρον.
Αντιθέτως, παράγει θόρυβο.
Παράγει κυκλοφορία.
Παράγει στρατόπεδα.
Χωρίς να διακινδυνεύει το παραμικρό.
Το «αντισυστημικό» εδώ δεν είναι ρήξη.
Είναι ενσωμάτωση.
Μια ακίνδυνη εκτόνωση που επιβεβαιώνει την κανονικότητα της εξουσίας, ενώ παριστάνει την ανατροπή της.
Ο Χριστός και η Παναγία δεν είναι απλώς θρησκευτικά σύμβολα προς ερμηνεία ή αποδόμηση.
Στην ορθόδοξη εμπειρία, δεν λειτουργούν ως εικόνες ιδεών.
Λειτουργούν ως μαρτυρίες ενσάρκωσης.
Ο Χριστός είναι το Σώμα που δεν διεκδικεί.
Που δεν κυριαρχεί.
Που δεν προστατεύεται.
Η Παναγία είναι το πρόσωπο της απόλυτης έκθεσης.
Της συγκατάθεσης χωρίς όρους.
Της μη κατοχής.
Όταν αυτές οι μορφές μετατρέπονται σε υλικό ειρωνικής υπερβολής ή σε ερωτικά αντικείμενα «ανατρεπτικής» αισθητικής, δεν έχουμε σύγκρουση με την πίστη.
Έχουμε άρνηση της κένωσης ως νοήματος.
Η βεβήλωση εδώ δεν είναι τολμηρή.
Είναι φτωχή.
Δεν πληγώνει τον Θεό.
Ακυρώνει την πιθανότητα να υπάρξει κάτι που δεν χρησιμοποιείται.
Που δεν καταναλώνεται.
Που δεν επιστρατεύεται για κάποιο μήνυμα.
Το πιο ανησυχητικό στοιχείο δεν είναι ούτε τα έργα ούτε οι αντιδράσεις.
Είναι η προβλεψιμότητα όλων.
Η «αντισυστημική τέχνη» που επιλέγει τον Χριστό ως στόχο.
Η πολιτική που απαντά με κραυγή αντί για σκέψη.
Η κοινωνία που ταλαντεύεται ανάμεσα στην αγανάκτηση και τη βία.
Και το κράτος που παρακολουθεί. Παρόν, αλλά ουσιαστικά αδιάφορο, όσο η σύγκρουση δεν αγγίζει τις πραγματικές δομές εξουσίας.
Σε αυτό το τρίγωνο αποτυχίας, το ιερό χάνεται διπλά:
πρώτα ως εμπειρία.
Έπειτα ως λόγος.
Δεν υπερασπίζεται κανείς πραγματικά τον Χριστό.
Αλλά ούτε και τον αντιμετωπίζει ως αίνιγμα.
Χρησιμοποιείται.
Είτε για πρόκληση, είτε για εκτόνωση.
Το βαθύτερο σκάνδαλο αυτής της υπόθεσης δεν είναι ούτε η έκθεση Anti-Systemic Art ούτε οι αντιδράσεις που την κατέβασαν.
Είναι το γεγονός ότι όλα αυτά μάς φαίνονται πια οικεία.
Ότι η σεξουαλικοποίηση του Χριστού παρουσιάζεται ως κριτική σκέψη.
Και η βία ως υπεράσπιση της πίστης.
Ότι η σταύρωση δεν σοκάρει.
Απλώς καταναλώνεται.
Και αυτό, ίσως, είναι το πιο επικίνδυνο σημείο της εποχής μας:
όχι ότι ο Χριστός χλευάζεται,
αλλά ότι δεν μας ταράζει πια
ούτε ο χλευασμός
ούτε η απουσία νοήματος που τον συνοδεύει.
