Κατά την πρόσφατη επίσκεψη του επιτρόπου Μετανάστευσης της Ε.Ε. Μάγκνους Μπρούνερ και των υπουργών Μετανάστευσης Ελλάδας, Ιταλίας και Μάλτας στην Τρίπολη, η κυβέρνηση της Λιβύης –με σαφή καθοδήγηση από την Άγκυρα– πρότεινε στην Ε.Ε. τη χρηματοδότηση κέντρων φιλοξενίας μεταναστών στη Λιβύη, με διαχείριση από την Τουρκία. Κανείς από τους παρευρισκόμενους, ούτε ο Έλληνας υπουργός, δεν αντέδρασε.
Η πρόταση αυτή αποτέλεσε το τέλειο άλλοθι για την πρωθυπουργό της Ιταλίας, Τζόρτζια Μελόνι, να συμμετάσχει στην τριμερή Τουρκίας – Ιταλίας – Λιβύης. Η κίνηση αυτή αγνοεί τις πάγιες επεκτατικές βλέψεις της Άγκυρας εις βάρος της Ελλάδας και θέτει υπό αμφισβήτηση τη συνοχή της Ε.Ε.
Η τριμερής της Κωνσταντινούπολης δεν είναι τυχαία. Αποτελεί απαρχή στενής συνεργασίας σε ενέργεια, μετανάστευση και περιφερειακή επιρροή, με πιθανή εφαρμογή ακόμη και σε περιοχές που περιλαμβάνονται στο παράνομο τουρκολιβυκό μνημόνιο. Η ανάλυση του Libya Observer είναι αποκαλυπτική: η συνάντηση ήταν μια στρατηγική δήλωση ενότητας Τουρκίας και Λιβύης, με την Ιταλία να παίζει πλέον ενεργό ρόλο.
Η Ρώμη, ισορροπώντας μεταξύ ευρωπαϊκής γραμμής και εθνικών συμφερόντων, φαίνεται να επιλέγει τον ρεαλισμό: να εξασφαλίσει ενεργειακές και μεταναστευτικές συμφωνίες ακόμη και αν αυτές ενοχλούν εταίρους όπως η Ελλάδα. Παρότι δεν αναγνωρίζει επίσημα το μνημόνιο Τουρκίας – Λιβύης, η εμπλοκή της σε έργα υποδομής αποκαλύπτει αποδοχή του υφιστάμενου πλαισίου.
Η Λιβύη, από πεδίο ανταγωνισμού ξένων δυνάμεων, επιχειρεί να αναβαθμίσει τη θέση της ως διαμετακομιστικός κόμβος μεταξύ Ευρώπης, Αφρικής και Μέσης Ανατολής. Η στρατηγική αυτή εξυπηρετεί και την Άγκυρα, που σταθεροποιεί την παρουσία της στη Βόρεια Αφρική.
Για την Ελλάδα, η εικόνα είναι ανησυχητική: η στάση της απέναντι στο τουρκολιβυκό μνημόνιο βρίσκει όλο και λιγότερη στήριξη εντός της Ε.Ε., ενώ η Ιταλία δείχνει έτοιμη να συνεργαστεί με την Τουρκία σε βάθος. Αν η συνεργασία αυτή εξελιχθεί σε κοινά ενεργειακά και υποδομικά έργα, η γεωπολιτική ισορροπία στην Ανατολική Μεσόγειο μπορεί να αλλάξει δραματικά.
The Istanbul Trilateral: A Silent Geopolitical Challenge for Greece
Italy siding with Turkey and Libya – The EU’s Mediterranean consensus at risk.
During the recent visit of EU Commissioner for Migration Magnus Brunner, alongside the migration ministers of Greece, Italy, and Malta, to Tripoli, the Libyan government –clearly guided by Ankara– proposed that the EU fund migrant reception centers in Libya, to be managed by Turkey. None of the attendees, including the Greek minister, voiced any objection.
This proposal became the perfect pretext for Italian Prime Minister Giorgia Meloni to join the Turkey–Italy–Libya trilateral. Such a move blatantly disregards Ankara’s expansionist ambitions against Greece and raises serious questions about EU cohesion.
The Istanbul trilateral is far from symbolic. It marks the beginning of close cooperation in energy, migration, and regional influence – potentially extending into areas covered by the illegal Turkey–Libya maritime memorandum. The Libya Observer analysis is revealing: the summit was a calculated statement of unity between Turkey and Libya, with Italy now an active player.
Rome, long balancing between EU policy and national interests, appears to opt for realism: securing energy and migration deals even at the expense of partners like Greece. While Italy does not officially recognize the 2019 Turkey–Libya maritime agreement, its involvement in infrastructure projects suggests acceptance of the current framework.
Libya, once a fragmented chessboard for foreign powers, is now seeking to position itself as a strategic hub linking Europe, Africa, and the Middle East. This strategy aligns perfectly with Ankara’s goal of cementing its presence in North Africa.
For Greece, the picture is troubling: its opposition to the Turkey–Libya memorandum finds diminishing support within the EU, while Italy appears willing to deepen cooperation with Turkey. If this partnership develops into joint energy and infrastructure projects, the geopolitical balance in the Eastern Mediterranean could shift dramatically.
